یکی از پروژه‌های موفق من، طراحی و پیاده‌سازی یک سیستم منوی متمرکز (Centralized Menu System) برای سازمانی با چندین نرم‌افزار و ابزار مختلف بود. این سیستم با ترکیب Excel به عنوان رابط کاربری و SQL Server به عنوان بانک اطلاعاتی مرکزی، مدیریت دسترسی و ناوبری بین برنامه‌ها را تسهیل می‌کند.
معماری و ساختار سیستم:
این سیستم از یک دیتابیس مرکزی در SQL Server استفاده می‌کند که تمام اطلاعات مربوط به برنامه‌ها، سطوح دسترسی و مجوزهای کاربران را ذخیره می‌کند. فایل Excel به عنوان فرانت‌اند (Front-End) عمل کرده و از طریق اتصال ADO (ActiveX Data Objects) با دیتابیس ارتباط برقرار می‌کند.
جدول‌های اصلی دیتابیس:
۱. tbl_Applications: شامل اطلاعات برنامه‌ها (شناسه، نام، مسیر اجرایی، توضیحات، وضعیت)
۲. tbl_Categories: دسته‌بندی برنامه‌ها (مالی، اداری، فنی، پشتیبانی و...)
۳. tbl_Users: اطلاعات کاربران (کد پرسنلی، نام، واحد، سمت)
۴. tbl_UserRoles: نقش‌های کاربری (مدیر، کاربر عادی، ناظر)
۵. tbl_AccessRights: مجوزهای دسترسی به هر برنامه بر اساس نقش
۶. tbl_Logs: ثبت تاریخچه فعالیت‌ها و ورود کاربران
ویژگی‌های پیاده‌سازی در Excel:
۱. فرم ورود (Login Form): طراحی شده با VBA برای احراز هویت کاربران از طریق دیتابیس SQL. پس از ورود، منوی اختصاصی هر کاربر بر اساس سطح دسترسی او نمایش داده می‌شود.
۲. منوی پویا (Dynamic Menu): با استفاده از UserForm و ListView، لیست برنامه‌های قابل دسترس برای هر کاربر به‌صورت خودکار از دیتابیس دریافت و نمایش داده می‌شود.
۳. جستجو و فیلتر: امکان جستجوی برنامه‌ها بر اساس نام، دسته‌بندی یا کلمات کلیدی.
۴. دسته‌بندی بصری: نمایش برنامه‌ها در گروه‌های رنگی با آیکون‌های مشخص برای تشخیص سریع.
۵. اجرای برنامه‌ها: با کلیک روی هر آیتم، برنامه‌ی مربوطه (exe، وب‌اپلیکیشن، یا فایل خاص) اجرا می‌شود.
۶. مدیریت کاربران (بخش مدیریت): فرم‌های مجزا برای تعریف کاربران جدید، تغییر نقش‌ها و تنظیم مجوزهای دسترسی.
۷. گزارش‌گیری: امکان استخراج گزارش از میزان استفاده هر برنامه، ورود و خروج کاربران و خطاهای ثبت‌شده.
۸. آپدیت خودکار: در صورت تغییر در دیتابیس (افزودن برنامه جدید یا تغییر مجوزها)، منوی کاربران به‌صورت خودکار به‌روز می‌شود.
مزایای پیاده‌سازی:
- متمرکزسازی: همه‌ی برنامه‌ها از یک نقطه‌ی واحد قابل دسترسی هستند.
- امنیت بالا: دسترسی کاربران کاملاً مبتنی بر نقش و مجوزهای تعریف‌شده در دیتابیس است.
- قابلیت توسعه: اضافه کردن برنامه‌های جدید بدون نیاز به تغییر در فایل Excel، فقط با درج رکورد در دیتابیس.
- گزارش‌پذیری: ثبت تمام فعالیت‌ها برای تحلیل و بررسی.
- استقلال از کاربر: نیازی به نصب نرم‌افزار خاصی روی سیستم‌ها نیست (فقط Excel و اتصال به شبکه).
- سرعت بالا: به دلیل کوئری‌های بهینه‌شده و ایندکس‌گذاری مناسب در SQL Server.
ابزارها و تکنولوژی‌های استفاده‌شده:
VBA (Visual Basic for Applications): برای برنامه‌نویسی سمت کاربر و تعامل با دیتابیس
SQL Server: برای ذخیره‌سازی و مدیریت داده‌ها
ADO: برای اتصال و اجرای کوئری‌ها
UserForm و کنترل‌های پیشرفته: برای طراحی رابط کاربری حرفه‌ای
SQL Stored Procedures: برای اجرای عملیات‌های پیچیده و افزایش امنیت
این پروژه نشان‌دهنده‌ی توانایی من در تلفیق محیط Excel با دیتابیس‌های سازمانی و طراحی سیستم‌های مدیریتی یکپارچه با رویکرد امنیت و کارایی بالا است.